There cannot be any progress without the whole world following in the wake, and it is becoming every day clearer that the solution of any problem can never be attained on racial, or national, or narrow grounds. Every idea has to become broad till it covers the whole of this world, every aspiration must go on increasing till it has engulfed the whole of humanity, nay, the whole of life, within its scope. (Complete Works of Swami Vivekananda, Vol. 3, Pg. 269)

जब तक सारे संसार को साथ साथ उन्नति के पथ पर आगे नहीं बढ़ाया जायगा, तब तक संसार के किसी भी भाग में किसी भी प्रकार की उन्नति सम्भव नहीं है । और दिन प्रति दिन यह और भी स्पष्ट हो रहा है कि किसी प्रश्न की मीमांसा सिर्फ़ जातीय, राष्ट्रीय या किन्हीं संकीर्ण भूमियों पर नहीं टिक सकती | हर एक विषय को तथा हर एक भाव को तब तक बढ़ाना चाहिए, जब तक उसमें सारा संसार न आ जाय, हर एक आकांक्षा को तब तक बढ़ाते रहना चाहिए, जब तक वह समस्त मनुष्य जाति को ही नहीं, वरन्‌ समस्त प्राणिजगत्‌ को आत्मसात्‌ न कर ले ।

જ્યાં સુધી સમગ્ર વિશ્વ પ્રગતિનો સાથ ન આપે ત્યાં સુધી કોઈ પણ પ્રગતિ સફળ થઈ શકે નહીં; વળી એ હકીકત પણ રોજબરોજ વધુ સ્પષ્ટ થતી જાય છે કે કોઈપણ સમસ્યાનું નિરાકરણ જાતિ અથવા રાષ્ટ્રની સંકુચિત મર્યાદામાં રહીને કદી ન થઈ શકે. પ્રત્યેક ભાવનાએ વિસ્તૃત થઈને સમગ્ર વિશ્વને આવરી લેવાનું છે. પ્રત્યેક આકાંક્ષાએ વિશાળતા ધારણ કરતાં કરતાં સમસ્ત માનવજાતને સમાવી લેવાની છે; અરે, પોતાના ક્ષેત્રમાં સમસ્ત પ્રાણીસૃષ્ટિને આવરી લેવાની છે.

সমগ্র বিশ্বকে একই সঙ্গে উন্নতিপথে অগ্রসর না করাইয়া পৃথিবীর কোন স্থানে কোনরূপ উন্নতি সম্ভব নহে। আর প্রতিদিনই স্পষ্ট হইতে স্পষ্টতররূপে বুঝা যাইতেছে যে, শুধু জাতীয় বা কোন সঙ্কীর্ণ ভিত্তির উপর নির্ভর করিয়া কোন সমস্যার সমাধান হইতে পারে না । যে-কোন বিষয়— যে-কোন ভাব হউক, উহাকে উদার হইতে উদারতর হইতে হইবে, যতক্ষণ না উহা সার্বভৌম হইয়া দাঁড়ায়; যে-কোন আকাঙ্ক্ষাই হউক, উহাকে ক্রমশঃ এমন বাড়াইতে হইবে, যেন উহা সমগ্র মানবজাতিকে, শুধু তাহা নয়, সমগ্র প্রাণিজগৎকে পর্যন্ত নিজ সীমার অন্তর্ভুক্ত করিয়া লয় ৷

ప్రపంచమంతా వెన్నంటి రాకుండా ఏదీ పురోగమనం సాగించలేదు. సంకుచిత దృష్టితో, అది జాతీయం కానీయండి, సాంఘికం కానీయండి ఏ సమస్యా పరిష్కారం కాజాలదని అనుదినం మనకు విశదమవుతూనే వుంది. ప్రతి సంకల్పం, ప్రపంచమంతటా వ్యాపించేంతగా విశాలం కావాలి! ప్రతి ఉద్యమం, మానవజాతినంతా – జీవకోటినంతా కూడ – తనలో ఇముడ్చుకోజాలేంతవరకు, క్రమాధిక వికాసం పొందాలి.

ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଏକସଙ୍ଗରେ ଉନ୍ନତିପଥରେ ଅଗ୍ରସର ନ କରାଇ ଜଗତର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବପର ହୁଏ ନାହିଁ । ପୁଣି ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ପଷ୍ଟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟତର ଭାବରେ ବୁଝାଯାଉଛି ଯେ, କେବଳ ଜାତୀୟ ବା କୌଣସି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଭିଭି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ମୀମାଂସା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଯେକୌଣସି ବିଷୟ ବା ଯେକୌଣସି ଭାବ ହେଉ, ତାହାକୁ ଉଦାରରୁ ଉଦାରତର ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ସାର୍ବଭୌମ ହୋଇ ଠିଆ ନ ହୋଇଛି; ଯେକୌଣସି ଆକାକ୍ଷା ହେଉ ପଛକେ, ତାହାକୁ କ୍ରମଶଃ ଏପରି ବଢ଼ାଇବାକୁ ହେବ, ଯାହାଦ୍ବାରା ତାହା କେବଳ ସମଗ୍ର ମାନବଜାତିକୁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଜଗତକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସୀମାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିନେବ ।

Total Views: 77
Bookmark(0)