…whenever in the history of the world a great conquering nation has arisen, linking the different parts of the world together, then has poured through these channels the thought of India and thus entered into the veins of every race. … Before Buddhism, Vedanta had penetrated into China, into Persia, and the Islands of the Eastern Archipelago. (Complete Works of Swami Vivekananda, Vol. 3, Pg. 275)

संसार के इतिहास में, जब कभी किसी बड़े दिग्विजयी राष्ट्र ने संसार के भिन्न भिन्न देशों को एक सूत्र में बाँधा है, तब उसके बनाये हुए मार्ग से भारत की विचारधारा बह चली है और प्रत्येक जाति की नस नस में समा गयी है । … बौद्ध धर्म के उदय के पहले ही चीन, फ़ारस और पूर्वी द्वीप-समूहों में वेदान्त का प्रवेश हो चुका था ।

…જગતના ઇતિહાસમાં જયારે જયારે વિભિન્ન દેશોને જીતીને એમને સાંકળી લેતી એક દિગ્વિજયી પ્રજાનો ઉદય થયો છે, ત્યારે ત્યારે એના બનાવેલ માર્ગો દ્વારા ભારતની વિચારધારા વહેવા લાગી છે અને એ રીતે દરેક પ્રજાની શિરાઓમાં તેણે પ્રવેશ કર્યો છે. … બૌદ્ધ ધર્મની પૂર્વે જ ચીન, ઈરાન અને પૂર્વીય આર્કિપેલાગોના ટાપુઓમાં વેદાંત પ્રવેશી ચૂકયું હતું.

পৃথিবীর ইতিহাসে যখনই কোন দিগ্বিজয়ী … জাতি উঠিয়া পৃথিবীর বিভিন্ন দেশগুলিকে একসূত্রে গাঁথিয়াছে, তখনই সেই সূত্র অবলম্বন করিয়া ভারতের চিন্তারাশি প্রবাহিত হইয়াছে এবং প্রত্যেক জাতির শিরায় শিরায় প্রবেশ করিয়াছে। বৌদ্ধধর্মের অভ্যুদয়ের পূর্বেই চীন, পারস্য ও পূর্ব-দ্বীপপুঞ্জে বেদান্ত প্রবেশ করিয়াছিল ।

ప్రపంచచరిత్రలో ఒక మహాజాతి విజృంభించి, దిగ్విజయంగాంచి, ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలను ఒక్కచోట జతకూర్చినపుడంతా, ఆ మార్గాల వెంట భారతీయతత్త్వవిద్య ప్రవహించి ప్రతి జాతి రక్తనాళాలలోనికి ప్రవేశిస్తూ వచ్చింది. బౌద్ధమతం అవతరించడానికి ముందే భారత తత్త్వవిద్య విశ్వవ్యాప్తమవుతోందనడానికి అనేక నిదర్శనాలు కన్పిస్తున్నాయి. బౌద్ధమతవ్యాప్తికి పూర్వమే చీనాలోనికి, పర్యాలోకి, తూర్పుసముద్రంలోని ద్వీపగణాలలోకి, వేదాంతం వ్యాపించింది.

ଜଗତର ଇତିହାସରେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ମହାଦିଗ୍‌ବିଜୟୀ ଜାତି ଉଠି ଜଗତର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶକୁ ଏକସୂତ୍ରରେ ଗ୍ରଥ୍ କରିଛି, ସେତିକିବେଳେ ସେହି ମାର୍ଗାବଲମ୍ବନରେ ଭାରତର ଚିନ୍ତାରାଶି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତିର ଶିରାରେ ଶିରାରେ ତାହା ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ଦିନ ଯେତିକି ବଢୁଛି, ସେତିକି ପ୍ରମାଣରାଶି ସଞ୍ଚିତ ହେଉଛି ଯେ, ବୌଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତା ସମଗ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ପୂର୍ବରୁ ବେଦାନ୍ତ ଚୀନ, ପାରସ୍ୟ ଓ ପୂର୍ବ ଦ୍ବୀପପୁଞ୍ଜରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ।

Total Views: 56
Bookmark(0)