Vishishta-advaita is qualified Advaita (monism). Its expounder was Ramanuja. He says, “Out of the ocean of milk of the Vedas, Vyasa has churned this butter of philosophy, the better to help mankind.” He says again, “All virtues and all qualities belong to Brahman, Lord of the universe. He is the greatest Purusha.” (Complete Works of Swami Vivekananda, Vol. 7, Pg. 36-37)

विशिष्टाद्वैतवाद का अर्थ है—अद्वैतवाद, किन्तु विशेषयुक्त। उसके व्याख्याता हैं रामानुज। वे कहते हैं, ‘वेदरूपी क्षीरसमुद्र का मन्थन कर के व्यास ने मानव जाति के कल्याण के लिए इस वेदान्त दर्शन रूपी मक्खन को निकाला है।’ वे यह भी कहते हैं, ‘समस्त शुभ गुण और लक्षण विश्व के पति ब्रह्म के हैं। वह पुरुषोत्तम हैं।’ (विवेकानन्द साहित्य, Vol. 7, Pg. 47)

વિશિષ્ટાદ્વૈત એટલે વિશેષતાઓવાળું અદ્વૈત. તેના પ્રચારક હતા શ્રી રામાનુજ. તેઓ કહે છેઃ ‘વેદરૂપી દૂધના સાગરમાંથી વ્યાસે મંથન કરીને માનવજાતને વધુ સારી રીતે સહાયભૂત થવા માટે આ તત્ત્વજ્ઞાનરૂપી નવનીત કાઢ્યું છે.’ વળી તેઓ કહે છેઃ ‘જગદીશ્વર બ્રહ્મમાં બધા શુભગુણો અને બધાં શુભ લક્ષણો રહેલાં છે. તે પુરુષશ્રેષ્ઠ છે.’ (સ્વામી વિવેકાનંદ ગ્રંથમાળા, Vol. 3, Pg. 283)

বিশিষ্টাদ্বৈতবাদ মানে অদ্বৈতবাদ, কিন্তু বিশেষযুক্ত। তার ব্যাখ্যাতা রামানুজ। তিনি বলেন, ‘বেদরূপ ক্ষীরসমুদ্র মন্থন ক’রে ব্যাস মানবজাতির কল্যাণের জন্য এই বেদান্তদর্শন-রূপ মাখন তুলেছেন।’ তিনি আরও বলেছেন ‘জগৎপ্রভু ব্রহ্ম অশেষকল্যাণগুণ-সমন্বিত পুরুষোত্তম।’ (স্বামী বিবেকানন্দের বাণী ও রচনা, Vol. 4, Pg. 187)

బ్రహ్మాద్వైతం చిరచిద్విశిష్టమని చెప్పేది విశిష్టాద్వైతం. విశిష్టాద్వైత ప్రచార కుడు రామానుజుడు. ఆయన యిలా వచించాడు: లోకోజీవనార్థం వేదాలనే క్షీరసాగరాన్ని మథించి వ్యాసుడు యీ నవనీతాన్ని వెలికి తీశాడు.” అంతేగాక ఆయన యిలా కూడ అన్నాడు: “సకల కల్యాణగుణుడు జగన్నాథుడు శ్రీమహావిష్ణువు. పురుషోత్తముడు ఆయనే.” (లేవండి మేల్కోనండి, Vol. 1, Pg. 330)

Total Views: 329
Bookmark(0)